Hoang tưởng và những nhận định cần hiểu rõ về căn bệnh này

Rối loạn hoang tưởng là tình trạng người bệnh rất tin vào điều gì đó, nhưng thật ra niềm tin của họ là sai, hơn nữa những niềm tin này ở họ rất mãnh liệt.

Ngày đăng: 10-07-2020

509 lượt xem

Rối loạn hoang tưởng là gì?

Hoang tưởng là niềm tin vững chắc và sẽ không thay đổi cho dù có bằng chứng chống lại. Nghĩa là nếu bạn cố gắng lập luận bằng lý lẽ với một người có suy nghĩ hoang tưởng thì niềm tin của họ vẫn không đổi. Khi bạn đưa ra một loạt bằng chứng chống lại suy nghĩ đó, họ sẽ tiếp tục khẳng định mình đúng.

Những người có cùng địa vị xã hội và phong tục văn hóa cũng thấy niềm tin này rất vô lý hoặc thậm chí không hiểu nổi.

Ví dụ về hoang tưởng kỳ quái là khi một người tin rằng nội tạng của họ đã được thay thế bởi nội tạng của người khác, trong khi không có vết sẹo hay dấu hiệu phẫu thuật nào. Trường hợp hoang tưởng ít kỳ quái hơn như cho rằng mình đang bị cảnh sát hay điệp viên chính phủ theo dõi hoặc quay lén.

Rối loạn hoang tưởng không phải là một dạng bệnh tâm thần phân liệt như nhiều người thường hiểu nhầm.

Thay vào đó, một người được xem là hoang tưởng khi cho rằng tình huống nào đó có thể thực sự xảy ra với họ trong thời gian ít nhất 1 tháng, và niềm tin này dường như bình thường với họ. Nói chung hành vi của người bệnh là bình thường ngoại trừ yếu tố hoang tưởng.

Có nhiều thể rối loạn hoang tưởng khác nhau, bao gồm hoang tưởng thể được yêu, thể tự cao, thể ghen tuông, thể bị hại và hoang tưởng về cơ thể. Khi tìm hiểu những bệnh này, bạn nên nhớ con người có sức mạnh trí tuệ vô cùng mãnh liệt và có thể tưởng tượng ra các hình ảnh kỳ lạ dường như rất thật đối với người nghĩ.

Rối loạn hoang tưởng là bệnh lý nguy hiểm

Tiêu chuẩn xác định rối loạn hoang tưởng

Rối loạn hoang tưởng thật sự xảy ra khi một người có hoang tưởng kéo dài ít nhất một tháng, dĩ nhiên không tính khoảng thời gian bị mắc các bệnh tâm thần khác như tâm thần phân liệt. Sau đây là các tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn hoang tưởng:

- Những hoang tưởng này không thỏa mãn tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh tâm thần phân liệt, nghĩa là hoang tưởng phải đi kèm với các đặc trưng của tâm thần phân liệt như ảo giác, nói năng lộn xộn, hành vi lộn xộn, hành vi bất động hoặc suy giảm biểu lộ cảm xúc.

- Ngoài hoang tưởng và các mặt của cuộc sống bị hoang tưởng ảnh hưởng, mọi chức năng khác không bị tác động. Cá nhân người bệnh vẫn có thể tự chăm lo các nhu cầu hằng ngày của họ. Hành vi cũng không tỏ ra kỳ quái.

- Thời gian diễn ra hoang tưởng là đặc điểm nổi trội hơn các yếu tố như đặc điểm tâm trạng hay ảo giác xảy ra cùng với hoang tưởng. Nghĩa là những thay đổi về tâm trạng hay ảo giác không phải là trọng tâm hay triệu chứng nổi trội.

- Sử dụng chất, thuốc hay tình trạng sức khỏe không phải là nguyên nhân của hoang tưởng.

Phân biệt sự khác nhau giữa hoang tưởng và ảo giác

Ảo giác là những trải nghiệm liên quan đến nhận thức và không có yếu tố kích thích bên ngoài. Ảo giác cũng thường diễn ra qua một hay nhiều giác quan của chúng ta, phổ biến nhất là thính giác, nhưng cũng có thể là thị giác, khứu giác hay xúc giác.

Phân biệt rối loạn hoang tưởng và tâm thần phân liệt

Rối loạn hoang tưởng không thỏa mãn các tiêu chuẩn chẩn đoán của tâm thần phân liệt. Bệnh tâm thần phân liệt yêu cầu phải có các đặc trưng khác như ảo giác, nói năng lộn xộn, hành vi lộn xộn, hành vi bất động hay suy giảm biểu lộ cảm xúc.rung bình rối loạn hoang tưởng tác động đến khoảng 0,2% dân số. 

Vì bệnh này không ảnh hưởng đến chức năng sinh hoạt, hành vi không biểu hiện bất thường nên rất khó nhận ra một người bị rối loạn hoang tưởng.  Đã có nghiên cứu chuyên sâu và lý thuyết về nguyên nhân và quá trình diễn ra hoang tưởng nhưng các nhà nghiên cứu vẫn chưa thể xác định chính xác nguyên nhân.

Cần phân biệt rối loạn hoang tưởng và những bệnh lý về tâm thần kinh khác

Cách nhận biết các thể hoang tưởng phổ biến

Nhận biết hoang tưởng thể được yêu

Hoang tưởng thể được yêu có đặc điểm chung là người bệnh tưởng có người khác đang yêu mình, thông thường người này có địa vị cao hơn người bệnh, chẳng hạn người nổi tiếng hoặc quản lý của họ. Họ sẽ cố gắng liên lạc với người mà họ cho rằng đang yêu mình, thậm chí họ sẵn sàng rình rập hoặc dùng bạo lực.

Người bị hoang tưởng thể được yêu thường có hành vi ôn hòa, đôi khi trở nên cáu gắt, nồng nhiệt hoặc ghen tuông. Hành vi chung của những người mắc dạng bệnh này là. 

Có niềm tin cho rằng đối tượng của họ đang cố gửi thông điệp ngầm cho họ, như thông qua ngôn ngữ cơ thể hay lời nói. Họ có thể rình rập hay tiếp xúc với đối tượng bằng cách viết thư, gửi tin nhắn hay thư điện tử, bất kể đối tượng không muốn nhận nhưng họ vẫn làm. Có niềm tin kiên định cho rằng đối tượng vẫn yêu họ cho dù có bằng chứng chống lại, chẳng hạn lệnh giới hạn tiếp cận.

Phân biệt hoang tưởng thể tự cao

Hoang tưởng thể tự cao có đặc điểm chung là người bệnh tưởng mình có tài năng, sự thông thái hay khả năng khám phá không được công nhận. Họ tin vào sự đặc biệt của mình, như tin mình có vai trò quan trọng, có khả năng hay quyền lực khác.

Họ cũng có thể tin rằng mình là người nổi tiếng, hoặc nghĩ mình đã phát minh ra thứ gì đó tuyệt vời như máy vượt thời gian. Những người bị hoang tưởng thể tự cao thường có hành vi khoe khoang hoặc phóng đại, và tỏ ra là đang hạ mình với người khác. Ngoài ra họ dường như bốc đồng và không thực tế về các mục tiêu và ước mơ đặt ra.

Nhận biết hoang tưởng ghên tuông

Hoang tưởng dạng ghen tuông có đặc điểm chung là người bệnh nghĩ vợ, chồng hoặc người yêu mình không chung thủy. Cho dù có bằng chứng ngược lại họ vẫn chắc chắn bạn tình của mình đang ngoại tình. Đôi khi người mắc thể hoang tưởng này chắp vá các sự kiện hoặc phát hiện của họ để kết luận đó là bằng chứng không chung thủy.

Hành vi chung của bệnh nhân hoang tưởng thể ghen tuông là sử dụng bạo lực, cố gắng hạn chế hoạt động của bạn tình hoặc không cho bạn tình ra ngoài. Thật ra thể hoang tưởng này liên quan nhiều nhất đến bạo lựcvà thường là động cơ dẫn đến ngộ sát.

Rối loạn hoang tưởng nguy hiểm hơn ban nghĩ rất nhiều

Dấu hiệu hoang tưởng thể bị hại

Hoang tưởng thể bị hại có đặc điểm chung là người bệnh tưởng mình đạng bị âm mưu ám hại, bị lừa gạt, theo dõi, rình rập hay quấy rối. Đây là thể hoang tưởng phổ biến nhất. Đôi khi người mắc hoang tưởng thể bị hại có cảm giác mơ hồ là mình sẽ bị bức hại nhưng không thể chỉ ra nguyên nhân.

Chỉ cần một lời lăng mạ nhỏ cũng có thể được người bệnh phóng đại và xem đó là ý định lừa gạt hay quấy rối họ. Hành vi thường có đặc điểm như tức giận, phòng thủ, căm phẫn hoặc nghi ngờ.

Cách nói chuyện với người nghi ngờ bị rối loạn hoang tưởng

Bạn có thể không nhận ra suy nghĩ hoang tưởng của người bệnh cho đến khi họ bắt đầu nói về chúng, hoặc tác động của chúng lên các mối quan hệ và công việc. 

Đôi khi bạn nhận ra được hành vi bất thường cho thấy dấu hiệu của hoang tưởng. Ví dụ, hoang tưởng trở nên rõ ràng khi người bệnh có lựa chọn bất thường trong cuộc sống hằng ngày, chẳng hạn không muốn mang điện thoại vì sợ chính phủ đang theo dõi mình.

Nhờ chuyên gia sức khỏe tâm thần chẩn đoán bệnh 

Rối loạn hoang tưởng là bệnh nghiêm trọng cần được chuyên gia sức khỏe tâm thần điều trị. Nếu biết một người bị hoang tưởng, bạn nên mang họ đến gặp chuyên gia ngay vì nhiều căn bệnh có thể là nguyên nhân gây ra hoang tưởng.

Bạn nên biết chỉ có chuyên gia mới có thể chẩn đoán chính xác người bị rối loạn hoang tưởng. Để chẩn đoán chính xác rối loạn hoang tưởng, chuyên gia phải tiến hành phỏng vấn chuyên sâu, bao gồm xem xét triệu chứng, tiền sử bệnh lý và bệnh tâm thần, và hồ sơ theo dõi sức khỏe.


Hỗ trợ người bệnh bị rối loạn hoang tưởng bằng liệu pháp giáo dục tâm lý

Áp dụng liệu pháp tâm lý để điều trị rối loạn hoang tưởng là phải thiết lập niềm tin giữa người bệnh và chuyên gia trị liệu, tạo ra những thay đổi hành vi giúp cải thiện các mối quan hệ hay rắc rối trong công việc do hoang tưởng gây ra.

Thêm vào đó, một khi hành vi thay đổi tích cực thì chuyên gia có thể giúp họ thách thức những suy nghĩ hoang tưởng, bắt đầu với suy nghĩ nhỏ nhất và ít quan trọng nhất đối với cá nhân người bệnh.

Liệu pháp giáo dục tâm lý cần nhiều thời gian theo đuổi, từ 6 tháng đến 1 năm. Thuốc chống rối loạn thần kinh thường được sử dụng trong điều trị rối loạn hoang tưởng. Thuốc này đã giúp 50% số bệnh nhân tham gia thử nghiệm khỏi hẳn triệu chứng, trong khi có đến 90% cho biết triệu chứng được cải thiện phần nào.

Bên cạnh đó, không nên phớt lờ và cũng không khuyến khích hành vi mạo hiểm hay bạo lực ở người bệnh. Không bỏ qua những hao tổn về tinh thần của bạn và người chăm sóc bệnh nhân, vì stress có thể ảnh hưởng đáng kể đến những người chăm bệnh.

Thường xuyên cập nhật kiến thức về căn bệnh rối loạn hoang tưởng sẽ giúp bạn nhận biết dễ dàng những người có yếu tố nguy cơ cũng như có biểu hiện của căn bệnh này để có biện pháp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị một cách tốt nhât.

Bệnh tâm thần, hoang tưởng hoàn toàn chữa khỏi vĩnh viễn bằng phương pháp Đông y đặc trị. Gia đình tôi đã mất nhiều năm nghiên cứu thành công phương pháp đặc trị hữu hiệu căn bệnh này.

TƯ VẤN ĐIỀU TRỊ BỆNH TÂM THẦN, HOANG TƯỞNG

Chúng tôi có 2 cơ sở:

0378 041 262 lang y Bùi Thị Hạnh: Khu Đồng Mát, phường Tân An, Thị Xã Quảng Yên, Tỉnh Quảng Ninh.

0913 82 60 68 Trịnh Thế Anh: Số nhà 10/1/2 A đường 26, Phường Linh Đông, Thủ Đức, Thành Phố Hồ Chí Minh

Ngoài 2 địa chỉ này chúng tôi tạm thời chưa có địa chỉ nào khác. Nếu có địa chỉ nào khác thì chỉ là mạo danh ĐÔNG Y TRỊNH GIA CHÚNG TÔI.

Bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha